Pháp lý cho doanh nhân
Trách nhiệm cá nhân của chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật và giám đốc — đọc trước khi ký, trước khi góp vốn, trước khi đóng cửa.
Công ty trách nhiệm hữu hạn hay cổ phần là tấm khiên tách tài sản công ty khỏi tài sản riêng của bạn. Nhưng tấm khiên đó có những lỗ thủng do chính luật khoét sẵn: góp vốn không đủ đúng hạn, rút tiền công ty như tiền nhà, ký hợp đồng với người thân mà không qua Hội đồng thành viên, để công ty nợ thuế quá 120 ngày, giải thể bằng một bộ hồ sơ "cho xong". Mỗi lỗ thủng đều có điều luật gọi tên và có người từng trả giá bằng nhà riêng, bằng chuyến bay bị chặn ở sân bay, hoặc bằng một quyết định khởi tố.
Chuyên mục này viết cho người đứng tên: chủ sở hữu, thành viên, cổ đông lớn, người đại diện theo pháp luật, giám đốc thuê. Mỗi bài đi từ một tình huống có số thật, chỉ ra điều luật hiện hành (đã cập nhật Luật Doanh nghiệp sửa đổi 76/2025, Luật Quản lý thuế 108/2025 và Nghị định 252/2026, Luật Phục hồi, phá sản 2025), danh sách việc cần làm và lúc nào nên mời luật sư vào cuộc.
Nếu mới lập công ty, đọc bài về chọn loại hình và góp vốn trước. Nếu đang điều hành, đọc bài về trách nhiệm người đại diện, ký hợp đồng và tạm hoãn xuất cảnh. Nếu công ty đang khó khăn, bài về tạm ngừng, giải thể, phá sản và bài về rủi ro hình sự là hai bài nên đọc ngay. Các mốc hạn định kỳ của doanh nghiệp được gom sẵn trong bản đồ pháp lý cho doanh nhân.
-
Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm cá nhân tới đâu, khi nào dính tài sản riêngTheo nguyên tắc, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần tự chịu nợ của mình; người đại diện theo pháp luật không phải trả thay. Tài sản riêng chỉ bị kéo vào qua những cửa luật gọi tên cụ thể: vi phạm nghĩa vụ trung thực cẩn trọng, ký bảo lãnh cá nhân, góp vốn thiếu, rút vốn sai cách, giải thể bằng hồ sơ không trung thực và trách nhiệm hình sự.
14 phút đọc · Người đứng tên đại diện theo pháp luật, giám đốc, chủ sở hữu công ty TNHH và công ty cổ phần.
-
Tạm hoãn xuất cảnh vì doanh nghiệp nợ thuế từ 01/7/2026: ngưỡng 500 triệu, ai bị, gỡ thế nàoTheo Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 108/2025, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thuế, nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày, có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Cơ quan thuế phải báo trước 30 ngày; biện pháp được hủy khi nợ giảm xuống dưới ngưỡng hoặc được xóa.
10 phút đọc · Giám đốc, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu thực tế của doanh nghiệp đang có nợ thuế hoặc sắp đi nước ngoài.
-
Góp vốn thành lập công ty: hạn 90 ngày, góp bằng tài sản, định giá và hậu quả khi góp thiếuThành viên công ty TNHH và cổ đông công ty cổ phần phải góp đủ, đúng loại tài sản đã cam kết trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Quá hạn thì công ty có thêm 30 ngày để đăng ký giảm vốn; người góp thiếu vẫn chịu nợ phát sinh trước đó theo phần đã cam kết, còn chủ công ty một thành viên có thể phải chịu bằng toàn bộ tài sản.
11 phút đọc · Người sắp lập công ty, thành viên và cổ đông sáng lập, kế toán phụ trách hồ sơ vốn.
-
Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp: ai phải khai, khai gì, giữ gì từ 01/7/2025Từ 01/7/2025, doanh nghiệp phải thu thập, cập nhật, lưu giữ thông tin về cá nhân sở hữu trên thực tế từ 25% vốn trở lên hoặc có quyền chi phối công ty, và kê khai danh sách này khi đăng ký. Doanh nghiệp lập trước ngày đó bổ sung khi làm thủ tục thay đổi gần nhất. Từ 2026, chủ sở hữu hưởng lợi còn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh khi công ty nợ thuế lớn.
9 phút đọc · Chủ doanh nghiệp, cổ đông lớn, người đứng tên giùm, kế toán và người làm hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.
-
Ký hợp đồng nhân danh công ty: ai được ký, ủy quyền thế nào, con dấu và giao dịch với người thânNgười đại diện theo pháp luật ký được hầu hết hợp đồng, nhưng Luật Doanh nghiệp giữ lại cho Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Đại hội đồng cổ đông những giao dịch lớn (từ 35% hoặc 50% tổng tài sản) và giao dịch với người có liên quan. Ký vượt thẩm quyền hoặc bỏ qua bước chấp thuận có thể khiến hợp đồng bị Tòa tuyên vô hiệu và người ký phải bồi thường, hoàn trả lợi ích.
11 phút đọc · Giám đốc, phó giám đốc được ủy quyền ký, chủ doanh nghiệp, người phụ trách pháp chế và mua hàng.
-
Tranh chấp giữa thành viên, cổ đông: muốn rút vốn, bán phần vốn, hay bế tắc biểu quyết 50–50Thành viên, cổ đông không được tự rút vốn khỏi công ty; chỉ có ba đường là chuyển nhượng (tôn trọng quyền ưu tiên mua của người còn lại), yêu cầu công ty mua lại trong một số trường hợp luật liệt kê, hoặc giảm vốn theo nghị quyết. Công ty chia đôi 50–50 không thông qua được nghị quyết nào cần 65% hay 75%, nên điều khoản gỡ bế tắc phải viết vào Điều lệ ngay từ đầu.
12 phút đọc · Thành viên công ty TNHH, cổ đông công ty cổ phần nhỏ, người đang góp vốn chung với bạn bè, người thân.
-
Rủi ro hình sự cá nhân của chủ doanh nghiệp: trốn thuế, mua bán hóa đơn, trốn đóng bảo hiểm, lừa đảo trong hợp đồngBốn nhóm tội hay chạm tới chủ doanh nghiệp là trốn thuế (Điều 200), mua bán trái phép hóa đơn (Điều 203), trốn đóng bảo hiểm cho người lao động (Điều 216) và lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 174, 175). Công ty có thể bị xử lý như pháp nhân thương mại, nhưng người trực tiếp chỉ đạo vẫn bị xử lý cá nhân. Biết ngưỡng và biết cách khắc phục sớm là khác biệt giữa một quyết định xử phạt và một bản án.
12 phút đọc · Chủ doanh nghiệp, giám đốc, kế toán trưởng, người ký tờ khai và chứng từ.
-
Hộ kinh doanh, công ty TNHH hay cổ phần năm 2026: chọn theo trách nhiệm và thuế, không theo thói quenTừ 2026, khoảng cách thuế giữa hộ kinh doanh và công ty nhỏ đã hẹp lại — cả hai đều có mốc 15%, 17%, 20% tính trên thu nhập — nên lựa chọn nên dựa vào trách nhiệm tài sản, nhu cầu xuất hóa đơn và gọi vốn, kỷ luật sổ sách và số người cùng làm chủ. Hộ kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân chịu nợ bằng toàn bộ tài sản; công ty TNHH và cổ phần chỉ chịu trong phạm vi vốn, nếu giữ được ranh giới.
10 phút đọc · Người sắp kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có doanh thu vượt 1–3 tỷ, nhóm bạn định góp vốn mở công ty.
-
Tạm ngừng, giải thể hay phá sản: trách nhiệm cá nhân của chủ doanh nghiệp khi đóng cửa công tyTạm ngừng kinh doanh không làm nợ biến mất; giải thể chỉ được làm khi công ty trả hết nợ; còn khi không trả nổi nợ đến hạn thì đường đúng là thủ tục phục hồi hoặc phá sản theo Luật Phục hồi, phá sản 2025. Chọn sai đường, đặc biệt là nộp hồ sơ giải thể không trung thực, khiến người quản lý phải liên đới trả nợ trong 5 năm.
11 phút đọc · Chủ doanh nghiệp, giám đốc, thành viên công ty đang thua lỗ hoặc muốn dừng kinh doanh.
Bản đồ pháp lý: Doanh nhân
Bạn là chủ sở hữu, giám đốc hoặc người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH, công ty cổ phần. Bản đồ này gom các hạn thuế, bảo hiểm, báo cáo và những trách nhiệm cá nhân đi kèm chữ ký của bạn.