Thẻ tạm trú cho người nước ngoài: ai được cấp, thời hạn từng loại, và chuyện gì xảy ra khi đổi công ty

Anh Kenji, người Nhật, làm trưởng phòng kỹ thuật cho một công ty linh kiện ở Bắc Ninh. Thẻ tạm trú ký hiệu LĐ2 của anh còn hạn đến tháng 3/2027. Tháng 9/2026, một công ty khác ở Hưng Yên mời anh về với lương cao hơn. Anh nghỉ việc ngày 30/9, nghĩ rằng thẻ còn hạn thì cứ ở, công ty mới làm giấy tờ sau. Đến tháng 11, công ty mới nộp hồ sơ giấy phép lao động thì phát hiện: thẻ tạm trú của anh do công ty cũ bảo lãnh, giấy phép lao động cũ đã hết hiệu lực khi anh nghỉ, và hơn một tháng qua anh đang ở Việt Nam trên một tấm thẻ không còn đúng căn cứ.

Thẻ tạm trú là giấy tờ tiện nhất cho người ở lâu: không phải xin thị thực cho mỗi lần ra vào, không phải đi gia hạn từng quý. Nhưng nó không phải giấy tờ "của riêng bạn" theo nghĩa độc lập. Nó tồn tại vì có người bảo lãnh và có một căn cứ - giấy phép lao động, tư cách nhà đầu tư, quan hệ gia đình. Căn cứ thay đổi thì thẻ phải đi theo.

Ký hiệu thẻ và thời hạn tối đa

Thời hạn thẻ tạm trú theo Điều 38 Luật Nhập cảnh (đã sửa, gồm cả điều chỉnh của Luật 118/2025/QH15 từ 01/7/2026):

Hai quy tắc chồng lên bảng trên:

• Thời hạn thẻ ngắn hơn thời hạn còn lại của hộ chiếu ít nhất 30 ngày. Hộ chiếu của bạn hết hạn 15/5/2027 thì dù diện của bạn được 2 năm, thẻ cũng chỉ cấp đến khoảng giữa tháng 4/2027. Đây là lý do phổ biến nhất khiến người ta nhận thẻ ngắn hơn mong đợi. Nếu hộ chiếu còn dưới hai năm, hãy đổi hộ chiếu trước rồi mới xin thẻ.
• Thẻ LĐ không dài hơn giấy phép lao động. Giấy phép lao động tối đa 2 năm, nên thẻ LĐ cũng thế, và thường cấp khớp đúng ngày hết hạn giấy phép.

Nhà đầu tư góp vốn dưới 3 tỷ đồng (ký hiệu ĐT4) không được cấp thẻ tạm trú - chỉ có thị thực, tối đa 12 tháng. Đây là ngưỡng mà nhiều người lập công ty nhỏ không để ý: góp 2 tỷ là phải gia hạn thị thực hằng năm thay vì cầm thẻ 3 năm.

Ai đứng ra xin thẻ

Thẻ tạm trú không do bạn tự nộp với tư cách cá nhân độc lập (trừ một số diện). Người đề nghị là cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đã mời, bảo lãnh bạn:

• Đi làm: công ty sử dụng lao động.
• Nhà đầu tư: chính doanh nghiệp bạn góp vốn.
• Vợ, chồng, con của người nước ngoài đang có thẻ: thường là cơ quan, tổ chức bảo lãnh người đó, hoặc theo hướng dẫn của cơ quan xuất nhập cảnh.
• Vợ, chồng, con của công dân Việt Nam: công dân Việt Nam đó bảo lãnh (thẻ TT).

Luật 118/2025/QH15 mở rộng quyền bảo lãnh thăm thân: từ 01/7/2026, ông bà là công dân Việt Nam được bảo lãnh cháu là người nước ngoài.

Hồ sơ thường gồm gì

1. Văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức hoặc tờ khai bảo lãnh của cá nhân (mẫu mới theo Thông tư 70/2026/TT-BCA từ 01/7/2026).
2. Tờ khai thông tin người nước ngoài đề nghị cấp thẻ, có ảnh.
3. Hộ chiếu (bản gốc để đối chiếu).
4. Giấy tờ chứng minh căn cứ: giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép; giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thể hiện phần vốn góp; giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh (đã hợp pháp hóa hoặc có Apostille nếu do nước ngoài cấp).
5. Giấy tờ chứng minh nơi tạm trú (xác nhận đã khai báo tạm trú).

Doanh nghiệp lần đầu bảo lãnh người nước ngoài phải nộp hồ sơ giới thiệu con dấu, chữ ký người có thẩm quyền và giấy tờ pháp nhân với cơ quan xuất nhập cảnh. Từ 01/7/2026, cơ quan giải quyết được khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia, nên một số giấy tờ đã có trong hệ thống (đăng ký doanh nghiệp, cư trú) có thể không phải nộp lại - nhưng cứ chuẩn bị sẵn bản giấy, vì hệ thống chưa đồng bộ đều ở mọi tỉnh.

Hồ sơ nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh (Cục Quản lý xuất nhập cảnh hoặc Công an cấp tỉnh nơi bảo lãnh đặt trụ sở). Từ 01/7/2026 được nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến có chữ ký số.

Đổi công ty: thứ tự đúng để không rơi vào khoảng trống

Quay lại anh Kenji. Thứ tự an toàn khi chuyển việc là:

1. Trước khi nghỉ chỗ cũ: thỏa thuận ngày nghỉ với công ty cũ, đồng thời công ty mới chuẩn bị hồ sơ giấy phép lao động (bằng cấp, xác nhận kinh nghiệm, lý lịch tư pháp, giấy khám sức khỏe).
2. Công ty mới nộp hồ sơ giấy phép lao động - theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP hồ sơ nộp trước ngày dự kiến làm việc từ 10 đến 60 ngày, giải quyết trong 10 ngày làm việc kể từ khi đủ hồ sơ.
3. Có giấy phép mới thì công ty mới bảo lãnh cấp thị thực, thẻ tạm trú mới.
4. Công ty cũ thông báo chấm dứt bảo lãnh, thu hồi giấy phép lao động cũ theo đúng thủ tục.

Nếu buộc phải có khoảng trống giữa hai chỗ làm, hãy hỏi cơ quan xuất nhập cảnh về cách xử lý tư cách cư trú trong khoảng đó (xuất cảnh rồi quay lại bằng thị thực mới là cách nhiều người chọn). Điều không nên làm là cứ ở trên thẻ cũ như anh Kenji - thẻ còn hạn trên mặt giấy không có nghĩa căn cứ của nó còn.

Mất thẻ, hỏng thẻ, đổi hộ chiếu

• Đổi hộ chiếu: thẻ tạm trú ghi số hộ chiếu cũ. Khi cấp hộ chiếu mới, hãy làm thủ tục cấp lại thẻ sớm, mang cả hai hộ chiếu khi đi lại cho tới khi có thẻ mới.
• Mất thẻ: báo mất và đề nghị cấp lại qua người bảo lãnh. Từ 01/7/2026, việc cấp lại thẻ được làm trên môi trường điện tử thuận tiện hơn.
• Hỏng, sai thông tin: đề nghị cấp lại; đừng tự sửa, dán băng keo che chỗ hỏng.

Gia hạn - thực chất là cấp thẻ mới

Thẻ tạm trú hết hạn thì được xem xét cấp thẻ mới, không phải "gia hạn" như thị thực. Vì vậy, toàn bộ căn cứ phải còn hiệu lực tại thời điểm nộp: giấy phép lao động đã được gia hạn (giấy phép chỉ gia hạn một lần, tối đa 2 năm), vốn góp vẫn còn đúng mức, giấy chứng nhận kết hôn chưa bị ảnh hưởng bởi ly hôn.

Mốc nên đặt:

• Trước khi giấy phép lao động hết hạn 45 ngày: bắt đầu gia hạn giấy phép (Nghị định 219/2025 cho nộp gia hạn trong khoảng 10 - 45 ngày trước khi hết hạn).
• Ngay khi có giấy phép gia hạn: nộp hồ sơ thẻ tạm trú mới.
• Trước khi hộ chiếu còn dưới 2 năm: đổi hộ chiếu, nếu không thẻ mới sẽ bị cắt ngắn.

Trên AI Cố Vấn, nhiều người lưu ba giấy tờ này vào cùng một hồ sơ và tạo ba mốc riêng, vì ba ngày hết hạn hiếm khi trùng nhau. Hệ nhắc trước từng mốc, và bạn có thể hỏi Trợ lý AI "thẻ mới của mình sẽ được tối đa đến ngày nào" khi đã nhập ngày hết hạn hộ chiếu và giấy phép.

Gia đình đi theo

Vợ, chồng, con dưới 18 tuổi của người nước ngoài có thẻ LĐ, ĐT thường được cấp thẻ thăm thân TT (tối đa 3 năm, không dài hơn thẻ của người chính). Những điều hay bị bỏ sót:

• Giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của con do nước ngoài cấp phải hợp pháp hóa lãnh sự hoặc có Apostille (từ 11/9/2026 với các nước thành viên không phản đối), rồi dịch sang tiếng Việt có chứng thực.
• Thẻ TT không cho phép làm việc. Vợ hoặc chồng muốn đi làm phải có giấy phép lao động riêng, rồi chuyển sang thẻ LĐ.
• Con đủ 18 tuổi không còn thuộc diện "con dưới 18 tuổi" của thẻ ưu đãi UĐ2 - đặt mốc trước sinh nhật.

Khi nào nên hỏi luật sư

• Bạn đã nghỉ việc ở công ty bảo lãnh mà vẫn ở Việt Nam trên thẻ cũ.
• Thẻ hoặc thị thực bị từ chối cấp mới mà không rõ lý do, hoặc bạn từng bị xử phạt về cư trú.
• Bạn là nhà đầu tư muốn chứng minh vốn để lên hạng thẻ (ĐT3 lên ĐT2, ĐT1) và cần sắp xếp góp vốn đúng cách.
• Ly hôn với vợ hoặc chồng người Việt trong khi đang cầm thẻ TT do họ bảo lãnh.