Ngưỡng 1 tỷ của hộ kinh doanh: cộng doanh thu thế nào, vượt giữa năm phải làm gì

Anh Tuấn mở quán bún ở một phường của TP. Đà Nẵng. Năm 2026 quán bán đều: quý I được 230 triệu, quý II 260 triệu, quý III 290 triệu. Tới hết tháng 9, cộng lại 780 triệu — anh yên tâm "còn xa mới tới 1 tỷ". Quý IV có đám cưới, Tết dương lịch, quán bán thêm suất cơm trưa cho văn phòng, doanh thu quý lên 310 triệu. Cả năm: 1,09 tỷ đồng.

Vượt ngưỡng 90 triệu, nhưng số thuế không tính trên 90 triệu. Thuế GTGT của anh tính trên toàn bộ 1,09 tỷ với tỷ lệ 3% (ăn uống là dịch vụ có gắn với hàng hoá): 32,7 triệu đồng. Thuế TNCN tính trên phần vượt: 90 triệu × 1,5% = 1,35 triệu. Tổng hơn 34 triệu — trong khi nếu cả năm chỉ 990 triệu thì không nộp đồng nào. Đó là lý do nhóm doanh thu 800 triệu đến 1,2 tỷ cần theo dõi doanh thu từng tháng, không chờ cuối năm.

Ngưỡng là gì, tính cho ai

Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN. Con số 1 tỷ do Nghị định 141/2026/NĐ-CP quy định (thay mốc 500 triệu của Nghị định 68/2026/NĐ-CP), sau khi Luật 09/2026/QH16 giao Chính phủ quyết định ngưỡng thay vì ghi cứng trong luật. Hệ quả thực tế: ngưỡng có thể còn được điều chỉnh theo từng giai đoạn, nên mỗi năm nên kiểm lại.

Ba chi tiết làm thay đổi kết quả:

• Năm tính thuế là năm dương lịch. Doanh thu Tết âm lịch rơi vào tháng 1 hay tháng 2 là của năm mới, không phải năm cũ.
• Ngưỡng tính cho cả hộ, không chia cho số thành viên. Hộ đăng ký do nhiều thành viên gia đình cùng góp thì vẫn là một hộ, một ngưỡng.
• Cộng mọi kênh: bán tại quán, giao qua ứng dụng giao đồ ăn, bán qua sàn, bán qua mạng xã hội nhận chuyển khoản.

Doanh thu gồm những gì

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng hoá, tiền gia công, tiền cung cấp dịch vụ mà hộ nhận được, kể cả các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán, khoản bồi thường, hỗ trợ khác — trừ chiết khấu thương mại, giảm giá và hàng bán bị trả lại.

Những khoản hay bị hiểu sai:

Hai chỗ hay tính sai: phí sàn, phí ứng dụng không được trừ khỏi doanh thu khi tính theo tỷ lệ — chúng chỉ là chi phí, mà cách tỷ lệ không trừ chi phí. Và tiền vào tài khoản đã đăng ký kinh doanh được mặc định là doanh thu cho tới khi bạn chứng minh điều ngược lại.

Thông báo doanh thu: hạn nào, mẫu nào

Hộ dưới ngưỡng dùng mẫu 01/TKN-CNKD ban hành kèm Thông tư 18/2026/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 50/2026/TT-BTC).

Quán anh Tuấn đã mở nhiều năm nên chỉ thông báo một lần, chậm nhất 31/01 năm sau. Chính vì không có mốc giữa năm, anh dễ bỏ qua con số: nửa đầu năm quán đã bán 490 triệu, tức gần một nửa ngưỡng. Tự cộng vào cuối tháng 6 là cách bắt mình nhìn con số vào tháng 7, thay vì giật mình vào tháng 1.

Nộp qua cổng thuế điện tử, ứng dụng của ngành thuế, Cổng Dịch vụ công, hoặc trực tiếp ở Thuế cơ sở quản lý nơi kinh doanh.

Vượt ngưỡng giữa năm: làm gì, từ quý nào

Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định: hộ phát sinh doanh thu thực tế vượt ngưỡng trong năm thì khai thuế, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng. Tiêu chí là doanh thu cộng dồn từ đầu năm, không phải doanh thu riêng của quý.

Với anh Tuấn: cộng dồn hết quý III là 780 triệu (chưa vượt), hết quý IV là 1,09 tỷ (vượt trong quý IV). Anh phải:

1. Lập tờ khai 01/CNKD cho quý IV, nộp và nộp thuế chậm nhất 31/01/2027.
2. Xác định đúng số thuế cả năm: vì cả năm vượt 1 tỷ, thuế GTGT áp lên toàn bộ doanh thu năm. Cách phân bổ doanh thu ba quý trước vào tờ khai quý vượt ngưỡng — làm theo hướng dẫn trên mẫu và hỏi thẳng Thuế cơ sở, vì đây là chỗ nhiều nơi hướng dẫn chưa thống nhất.
3. Từ năm 2027, nếu ước doanh thu vẫn trên 1 tỷ, khai theo quý ngay từ quý I.
4. Đăng ký dùng hoá đơn điện tử (có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền). Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ vượt 1 tỷ phải đăng ký trong thời hạn 30 ngày kể từ khi vượt ngưỡng (theo cách xác định thời điểm của nghị định).

Vì sao thuế "nhảy vọt" khi vừa qua mốc

So sánh ba quán cùng ngành ăn uống (GTGT 3%, TNCN 1,5%):

Khoảng cách giữa 990 triệu và 1,09 tỷ là hơn 34 triệu thuế, lớn hơn nhiều phần lãi của 100 triệu doanh thu tăng thêm. Đây là đặc điểm của thuế GTGT tính trên toàn bộ doanh thu khi đã vượt ngưỡng, không phải lỗi tính.

Hiểu điều này để lập kế hoạch giá bán và chi phí cho năm vượt ngưỡng, không phải để giấu doanh thu. Những cách "xử lý" hay được truyền miệng — cho người nhà đăng ký thêm một hộ cùng địa chỉ để chia doanh thu, nhận tiền qua tài khoản cá nhân khác không đăng ký — để lại dấu vết rất rõ trên sao kê ngân hàng, dữ liệu ứng dụng giao đồ ăn và hoá đơn đầu vào. Khi bị phát hiện, cơ quan thuế ấn định lại doanh thu, truy thu, tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày và xử phạt hành vi khai sai; trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị xem xét về hình sự.

Đã nộp nhầm thì đòi lại thế nào

Có hai nhóm thường nộp thừa trong năm 2026:

• Hộ doanh thu 500 triệu – 1 tỷ đã khai, nộp quý I theo mốc cũ trước khi Nghị định 141/2026/NĐ-CP ra đời.
• Người bán trên sàn có chức năng thanh toán bị sàn khấu trừ thuế trên từng đơn, trong khi cả năm doanh thu dưới 1 tỷ.

Cả hai đều có quyền đề nghị bù trừ vào kỳ sau hoặc hoàn trả số đã nộp thừa theo Luật Quản lý thuế. Giữ lại chứng từ nộp thuế, chứng từ khấu trừ do sàn cấp, và bảng tổng hợp doanh thu cả năm làm căn cứ.

Danh sách việc cần làm

• Cuối mỗi tháng cộng doanh thu tháng vào một dòng tổng cộng dồn — sổ S1a-HKD hoặc phần mềm bán hàng đều làm được.
• Tách tài khoản kinh doanh khỏi tài khoản gia đình; thông báo tài khoản kinh doanh với cơ quan thuế.
• Cuối tháng 6 tự cộng doanh thu nửa năm; quá 450 triệu thì coi như năm nay có thể vượt ngưỡng.
• Đặt mốc nhắc: khi cộng dồn chạm 850 triệu thì chuẩn bị hoá đơn điện tử và tờ khai quý.
• Gom chứng từ khấu trừ của sàn, ứng dụng giao đồ ăn mỗi tháng.
• Nếu đã nộp nhầm theo mốc 500 triệu: làm hồ sơ bù trừ, hoàn.

Trong AI Cố Vấn, khi bạn khai mức doanh thu ở bản đồ pháp lý hộ kinh doanh, hệ chỉ nhắc đúng mốc áp cho bạn — thông báo doanh thu nếu dưới ngưỡng, các hạn khai quý nếu đã vượt. Đổi mức doanh thu giữa năm thì lịch nhắc đổi theo.

Khi nào nên hỏi luật sư

• Cơ quan thuế gửi thông báo đề nghị giải trình vì doanh thu thông báo lệch với sao kê ngân hàng hoặc dữ liệu sàn, ứng dụng.
• Trong gia đình có nhiều hộ kinh doanh đăng ký cùng địa chỉ, cùng ngành — cần đánh giá rủi ro bị gộp doanh thu trước khi bị kiểm tra.
• Hộ vừa kinh doanh tại quán vừa cho thuê nhà, cho thuê mặt bằng, và không rõ doanh thu nào cộng vào ngưỡng nào.
• Đề nghị hoàn thuế bị từ chối hoặc kéo dài quá thời hạn.